نحوه اثبات پرداخت نفقه

نحوه اثبات پرداخت نفقه چگونه است؟ نفقه چیست و چه کسی می‌تواند دعاوی نفقه را اقامه کند؟ حتما میدانید که هر ادعایی در دادگاه، نیاز به اثبات دارد. وقتی زوجه ادعا می‌کند نفقه نگرفته، زوج باید ثابت کند نفقه را پرداخت نموده است.

مفهوم نفقه

نفقه عبارت است از نیاز مالی اساسی برای زندگی از قبیل خوراک، مسکن، پوشاک، هزینه تامین لوازم زندگی و درمانی.

بنابر مبنای ما، آنچه زن در محیط خانوادگی پدرش از قبیل خدمتکار یا ماشین ظرفشویی داشته، جزء نفقه او می‌باشد.

بلافاصله بعد از جاری شدن عقد دائمی، اگر زوجه تمکین کند مستحق نفقه است.

پس در عقد موقت ( که عرفا صیغه نام دارد ) زن مستحق نفقه نیست مگر اینکه ضمن عقد شرط شود.

در خصوص شرط ارث بردن زوجه موقت اختلاف شدیدی وجود دارد که به صورت اجمالی می‌توان گفت اگر شرط شود ارث می‌برد.

ضمنا در صورتی که مرد بتواند در دادگاه اثبات کند که زن از تمکین وی خودداری کرده است، می‌تواند نفقه پرداخت نکند.

در اینجا مراد از تمکین صرفا اقامت نزد شوهر و نزدیکی است و حدود آن نسبت به تفکر سنتی کمتر شده است.

انواع نفقه

با توجه به موارد فوق‌الذکر در خصوص مفهوم نفقه، انواع آن به شرح زیر می‌باشد.

نفقه زوجه

در این گروه از نفقه هزینه‌هایی از جمله پوشاک، خوراک، مسکن و لوازم خانه متناسب با شان زوجه قرار دارد.

حتی در صورتی که زوجه قبل از ازدواج با مرد، خادم داشته باشد مرد موظف خواهد بود به عنوان بخشی از نفقه خادمی برای زوجه اختیار کند.

نفقه ارقاب

با توجه به توانایی مالی شخص و متناسب با آن، تهیه مواردی از قبیل خوراک، مسکن و پوشاک بر عهده شخص می‌باشد که در گروه نفقه ارقاب دسته بندی می‌شود.

این اقارب صرفا در خط عمود‌اند لذا نفقه برادر و خواهر و عمه و دایی لازم نیست پرداخت شود.

بعلاوه در این تکلیف فرقی بین مرد و زن نیست و شرطش فقر اقارب و تمکن شخص است.

مطالبه نفقه جزء دعاوی خانواده و دعاوی مالی محسوب می‌شود.

لذا می‌توان به جای حکم به خرید پوشاک، حکم به پرداخت وجه نقد کرد.

نفقه زندانی هم به عهده اقارب او می‌باشد.

تفاوت این دو نفقه آن است که نفقه گذشته اقارب قابل مطالبه نیست اما نفقه گذشته زوجه قابل مطالبه است.

دعوای مطالبه نفقه

اگر شوهر به هر دلیلی از پرداخت نفقه اجتناب کند،  زن می‌تواند با موضوع مطالبه نفقه معوقه اقامه دعوا کند.

نفقه معوقه زمانی مطرح می‌شود که نفقه‌ای که متعلق به زمان‌های گذشته بوده، پرداخت نشده باشد.

ترک نفقه جرم است و اگر مرد استطاعت داشته باشد، درصورت ترک نفقه به مجازات محکوم خواهد شد.

ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی، مجازات ترک نفقه را بیان نموده است.

اما با تصویب قانون حمایت از خانواده مصوب سال ۱۳۹۱، به موجب بند ۹ ماده ۵۸ این قانون، صریحا نسخ گشته و ماده ۵۳ قانون حمایت از خانواده، جایگزین این ماده قانونی شد.

طبق این ماده قانونی، هرکس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد یا از تادیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه، امتناع کند، به حبس تعزیری درجه شش محکوم می‌شود.

تعقیب کیفری، منوط به شکایت شاکی خصوصی است و درصورت گذشت وی از شکایت در هر زمان، تعقیب جزایی یا اجرای مجازات موقوف می‌شود.

در نتیجه می‌توان دعوای مطالبه نفقه را هم در دادگاه کیفری هم در دادگاه حقوقی مطالبه کرد.

مطالبه این دعوا نیاز به دقت در موارد خاصی دارد که حتما لازم است برای موفقیت با وکلای خبره همراه باشید.

نفقه زوجه ماهانه چقدر است؟

میزان دقیقی برای نفقه زوجه مشخص نشده است و میزان آن یا با توافق طرفین یا با نظر کارشناس طبق شان زوجه معلوم می‌شود.

اما ملاک اصلی آن است که همه امکاناتی که زن در خانه پدر داشته، در خانه شوهر تامین شود.

قانون این حق را به زن می‌دهد که نفقه آینده و یا حال خود را از مرد درخواست نماید.

در مواقعی که زن در تمام طول زندگی مشترک خود از مرد تمکین کند ولی در عین حال از مرد نفقه‌ای دریافت نکرده باشد، می‌توان بحث مطالبه نفقه گذشته را مطرح نمود.

نحوه اثبات پرداخت نفقه

اثبات پرداخت نفقه با مرد است زیرا اصل عدم پرداخت می‌باشد.

با این حال، اگر مرد مالی را واریز کرده و زن مدعی است بابت نفقه نبوده او باید اثبات کند.

کسی که چند دین به دیگری دارد انتخاب اینکه آن مال را بابت کدام دین داده با مدیون است.

در نتیجه شوهر می‌تواند بگوید مالی که داده بابت نفقه بوده است.

راه های اثبات پرداخت نفقه

اثبات عدم پرداخت نفقه معوقه نیز مانند اثبات پرداخت آن به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که به شرح ذیل است.

• اقرار.
• سند.
• شهادت یا گواهی.
• سوگند یا قسم.
• اماره.

البته با مبنایی دیگر ممکن است زن مدعی باشد و لازم باشد عدم پرداخت نفقه را ثابت کند که این‌مبنا در محاکم فعلی کم استفاده است.

مدعی کسی است که اگر دعوا را ترک کند، محکمه فارغ شود.

به هرحال راه های اثبات پرداخت نفقه یکسان است که در ادامه به مفهوم هریک از آنها خواهیم پرداخت.

اقرار

نحوه اثبات پرداخت نفقه معوقه می‌تواند با اقرار ناگهانی شوهر انجام بگیرد.

اما اثبات پرداخت با اقرار زوجه میسر است.

سند

سند ارائه شده به دادگاه باید دارای اعتبار قانونی باشد و عادی بودن یا رسمی بودنش هیچ تاثیری در نحوه اثبات عدم پرداخت نفقه گذشته را ندارد.

البته باید در نظر داشته باشید که طرف مقابل می‌تواند اعتبار سند را زیر سوال ببرد به ویژه در اسناد عادی.

شهادت یا گواهی

در دعاوی مطالبه نفقه معوقه، به منظور اثبات آن باید دو نفر مرد شهادت دهند و یا یک مرد و دو زن شهادت خود را به دادگاه تقدیم کنند.

اگر تعداد شهود کمتر باشد سوگند تکمیلی هم لازم است.

سوگند یا قسم

در این خصوص نباید علت دیگری برای مدعی وجود داشته باشد که در این صورت لازم است طرف مقابل قسم بخورد و یا دوباره سوگند را به فرد مدعی رد نماید.

اماره

در مورد اماره که یکی از راه های اثبات پرداخت نفقه است باید اشاره کنیم که هر مورد متفاوت از دیگری می‌باشد.

لازم است از جانب دادگاه و طرف دعوی مورد توجه قرار بگیرند.

البته توجه کنید که این روش ترتیب خاصی به جهت قضایی و قانونی ندارد.

مدارک لازم برای مطالبه نفقه

• ابتدا باید فرم دادخواست مطالبه نفقه معوقه را تنظیم کرد.
• کارت ملی و شناسنامه خود را به همراه داشته باشید.
• باید سند ازدواج ثبت شده در دفاتر رسمی ازدواج و یا رونوشت آن را ارائه دهید.
• در صورت داشتن وکیل، ارائه وکالت نامه وی لازم است.
• هزینه لازم برای دادرسی را باید پرداخت نمایید.
• استشهاد شهود یا مدارک دیگری که بتواند ادعای شما را اثبات کند را در ستون ادله قید کنید.

نحوه اثبات پرداخت نفقه نیز مانند سایر دعاوی است و با همان ادله در مراجع صالح قابل اثبات است.

اما هر اثباتی ریزه کاری‌هایی دارد که جزء ‌مهم‌ترین تخصص‌های هر وکیل است.

اموری مثل جرح شهود یا اعتراض به امارات که بسیار موثر است و از عهده اشخاص معمولی و حتی کسانی که حقوق خوانده‌اند اما مهارت کافی ندارند نیز خارج است. لذا پیشنهاد می‌کنیم با مشاوران خبره دادفروز همراه باشید.