مدارک انحصار وراثت سهام عدالت؛ یکی از مباحث مهم در حوزه حقوق ارث و تقسیم ماترک، بحث انحصار وراثت سهام عدالت است. بر اساس آمارهای موجود، بیشتر از ۵۰ میلیون نفر از شهروندان ایرانی مشمول سهام عدالت هستند و به همین دلیل، در ماترک بسیاری از اشخاص متوفی، سهام عدالت وجود دارد. از این رو، بحث انحصار وراثت سهام عدالت ( از مباحث دعاوی حقوقی ) دغدغهای برای بسیاری از افراد جامعه است که بدون اطلاع کافی نمیتوانند حقوق قانونی خود را استیفا کنند. لازم به ذکر است که سهام عدالت فرد متوفی قابلیت نقل و انتقال به وراث او را دارد، اما برای این کار میبایست انحصار وراثت سهام عدالت به خوبی انجام گیرد.
پس از اینکه حصر وراثت توسط ورثه انجام شد، گواهیای تحت عنوان گواهی انحصار وراثت توسط شورای حل اختلاف صادر میشود که در آن، ورثۀ متوفی بهطور دقیق و مشخص تعیین شده و میزان سهم هر یک نیز از ماترک مشخص گردیده است.
فهرست مطالب
فرایند انحصار وراثت سهام عدالت
برای حصر وراثت سهام عدالت، در ابتدا باید یک استشهادیه محضری وجود داشته باشد. ورثه متوفی برای دریافت استشهادیه محضری میبایست به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنند و سه نفر شاهد نیز همراه خود داشته باشند تا پس از تکمیل مراحل مربوطه، دفترخانه فرم استشهادیه را برای ورثه گواهی کند. پس از آن، وراث میتوانند به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و درخواست صدور گواهی انحصار وراثت سهام عدالت را ارائه دهند. پس از آن، یک بار آگهی در روزنامههای کثیرالانتشار به چاپ میرسد که مراتب حصر وراثت را به اطلاع عموم میرساند.
صدور این آگهی به این خاطر است که اگر اشخاص ثالث ادعایی نسبت به اموال متوفی دارند، مطلع شده و ادعای خود را در دادگاه مطرح کنند. چنانچه یک ماه از صدور آگهی گذشت و کسی اعتراضی نکرد، گواهی توسط شورای حل اختلاف صادر خواهد شد.
مدارک انحصار وراثت سهام عدالت
ورثه برای دریافت انحصار وراثت سهام عدالت متوفی میبایست مدارک مختلفی را آماده کرده و ارائه دهند. همچنین، پس از اینکه مدارک ارائه شد، ورثه میبایست تقسیمنامهای را که در رابطه با سهام عدالت متوفی به امضای خود رساندهاند نیز ارائه کنند و امضای این فرم برای همه وراث متوفی الزامی است.
در ادامه لیست مدارک انحصار وراثت سهام عدالت به شرح زیر است.
- گواهی فوت متوفی
- استشهادیه محضری
- اصل و کپی شناسنامه متوفی که توسط ثبت احوال ابطال شده است
- کپی مدارک هویتی ورثه، شامل شناسنامه آنها
- در صورت وجود، وصیتنامه متوفی
- کد ملی متوفی و سایر مشخصات او، مانند تاریخ تولد
- اصل گواهی انحصار وراثت
- نشانی و کد پستی محل سکونت یکی از وراث
- شماره شبا حساب بانکی ورثه نیز میبایست ارائه شود.
انتقال غیرحضوری سهام عدالت
باید بگوییم که انتقال سهام عدالت فرد متوفی به وراث او به صورت غیرحضوری نیز امکانپذیر است. در این زمینه، ورثه متوفی ابتدا باید مراحل قانونی انحصار وراثت را بهطور کامل طی کنند و سپس برای انتقال سهام عدالت به صورت غیرحضوری به سامانه الکترونیکی سهام عدالت مراجعه نمایند. آنها میتوانند مدارک خود را در همین سامانه بارگذاری کنند و پس از طی مراحل اداری، سهام عدالت شخص متوفی به وراث او انتقال خواهد یافت.
مدارکی که میبایست در سامانه الکترونیکی سهام عدالت بارگذاری شود به شرح زیر است:
- گواهینامه واریز مالیات
- گواهی انحصار وراثت و گواهی فوت متوفی
- اصل شناسنامه و کارت ملی متوفی و وراث
تنها ورثه متوفی میتوانند از طریق سامانه سمات در این زمینه اقدام کنند و مدارک خود را بهصورت غیرحضوری بارگذاری نمایند.
پس از آنکه ثبت نام ورثه در این سامانه انجام شد، یکی از ورثه میبایست برای تکمیل فرمهای انتقال سهام عدالت به یکی از دفاتر پیشخوان دولت (طرف قرارداد سپردهگذاری) مراجعه کند. پس از اینکه فرمها و مدارک تکمیل شد، مدارک بررسی خواهد شد و نتیجه نهایی به ورثه اعلام میشود. در صورتی که با درخواست ورثه موافقت شود، فرایند انتقال سهام عدالت شخص متوفی به وراث او انجام خواهد شد.
همچنین، وراث در دفتر پیشخوان خدمات الکترونیک دولت مبادرت به امضای تقسیمنامه سهام عدالت متوفی مینمایند که برای امضای این تقسیمنامه میبایست همه ورثه حضور داشته باشند. اگر به دلایلی نتوانند حضور به هم رسانند، باید با تنظیم یک وکالتنامه محضری، امضای تقسیمنامه را به وکیل خود واگذار کنند.
هزینههای انحصار وراثت سهام عدالت
هزینههای مربوط به انحصار وراثت سهام عدالت نسبتاً پایین است و تنها هزینههایی برای ثبت درخواست و طی فرایندهای اداری دریافت خواهد شد. لازم به ذکر است که در حال حاضر، امکان خرید یا فروش سهام عدالت وجود ندارد، اما سود آن به افراد تعلق میگیرد و به حساب آنها واریز میشود.
سهام عدالت متوفی به چه کسانی تعلق میگیرد؟
با توجه به اینکه کلیه اموال شخص متوفی، اعم از پول نقد در حساب بانکی یا اموال غیرمنقول همچون باغ و خانه، جزء ماترک او محسوب میشود، وراث حینالفوت او که در گواهی انحصار وراثت احصاء میگردند، سهام عدالت شخص فوتشده را نیز به ارث میبرند.
یکی از وظایف ورثه، پرداخت مالیات بر ارث میباشد. برای انجام این کار، یکی از وراث میبایست اظهارنامه الکترونیکی در این خصوص به ثبت برساند. پس از آن، گواهیای از اداره مالیات مبنی بر ثبت اظهارنامه مالیاتی دریافت میشود و به شورای حل اختلاف ارائه خواهد شد که به آن، معروف به گواهی تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث، میگویند. هرچند در حال حاضر این امکان وجود دارد که اظهارنامه مالیاتی حتی بعد از انحصار وراثت ثبت شود.
جمعبندی
یکی از مباحث مهم در حقوق ارث و انحصار وراثت، بحث تقسیم ماترک و مدارک انحصار وراثت سهام عدالت میباشد. با توجه به اینکه بیش از نیمی از جمعیت ایران مشمول سهام عدالت هستند، بسیاری از ورثۀ اشخاص متوفی درگیر مسئله سهام عدالت خواهند شد. برای دریافت سهام عدالت، ورثه ابتدا میبایست یک استشهادیه محضری را ترتیب دهند و پس از آن به شورای حل اختلاف مراجعه کنند و درخواست صدور گواهی انحصار وراثت کنند تا مرجع مذکور پس از انتشار یک بار آگهی در یک روزنامه کثیرالانتشار، گواهی مزبور را صادر نماید.
برای دریافت گواهی انحصار وراثت سهام عدالت، مدارکی نیز باید وجود داشته باشد که شامل شناسنامه و کارت ملی متوفی و ورثه و وصیتنامه متوفی در صورت وجود، و همچنین استشهادیه محضری که در این زمینه تنظیم شده است، میباشد.
همچنین، انتقال سهام عدالت به ورثه بهصورت غیرحضوری نیز ممکن است. در این راستا، ورثه میبایست به سامانه سهام عدالت مراجعه کنند و مدارک لازم را در این سامانه بارگذاری کنند. سپس با مراجعه به یکی از دفاتر پیشخوان الکترونیک دولت، نسبت به تکمیل فرمهای مربوطه اقدام کنند و تقسیمنامه را در این زمینه به امضا برسانند.
همانطور که گفته شد، بیش از نیمی از جمعیت ایران درگیر مسئله سهام عدالت هستند و در صورت فوت، بحث انحصار وراثت سهام عدالت به یک مسئله جدی برای ورثه تبدیل خواهد شد. بنابراین، چنانچه در این زمینه نیازمند مشاوره حقوقی تخصصی هستید، با تیم حقوقی دادفروز در ارتباط باشید.
سوالات متداول
- چه مدارکی برای انحصار وراثت سهام عدالت لازم است؟
برای انحصار وراثت سهام عدالت، استشهادیه محضری به همراه مدارک هویتی ورثه و متوفی و وصیتنامه وی به همراه آدرس ورثه، میبایست ارائه شود.
- هزینههای انحصار وراثت سهام عدالت چقدر است؟
هزینههای صدور گواهی انحصار وراثت سهام عدالت بسیار پایین است و در حد چند صد هزار تومان میباشد.
- آیا امکان دریافت سهام عدالت متوفی به صورت غیرحضوری وجود دارد؟
بله، امکان انتقال سهام متوفی به صورت غیرحضوری به ورثه میسر است و ورثه میتوانند بخشی از فرایندها را بهصورت غیرحضوری طی کنند.


بسیار خوب
باسلام،چندین بار شده که دربانک رفاه ومسکن از حسابم پول کم شده هیچ کاری نتونستم انجام بدم و کفتن واسه شکایت باید یک میلیون پول هزینه کنی حدود۵یا۶ سال پیش تا از دادگاه بفهمی چرا کسر شده آخه مگه واسه هرکاری به دادگاه میروند؟ اصلا چرا دربانک دولتی ریال من اینوراونور بشه ودرضمن جناب کارمند اتاق بازرسی وشکایات کار شما چی هست بنده میتونم سوال کنم اون حقوق ماهانه کارمند رسمی که حداقل ۵ برابر کارگر بخش خصوصی هست میگیری واسه چه کاری میگیری و کارت چی هست ؟ کی بمن جواب خواهد داد؟
با سلام و خسته نباشید
چطور میتونم انحصار ورثه ۴ نسل گذشته رو بگیرم و از چه زمانی انحصار ورثه وجود داشته؟ آیا برگه انحصار وراثت حدود بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال وجود داره و از کجا باید اقدام کنم؟ممنون از شما
سلام. تغییر سن فرزند در شناسنامه به میزان ۲ ماه از ۲۵ شهریور به ۲۵ آبان چقدر هزینه بر می دارد.
آیا امکان ثبت نام خودرو با این تغییر امکان پذیر خواهد بود؟
ضمن اینکه هزینه بعد از تغییر پرداخت می شود.
باسلام منو شوهرتوافقی میخواهیم جدا بشیم نصف مهریه مو شوهرم خودش امضاکرده که ماهانه مبلقی پرداخت کند اما جلسه ات مشاوره خیلی طول میکشد چکارکنیم زود ازمشاوره دستور طلاق را بگیریم
باسلام من دارای چهار فرزند هستم و۹ خواهربرادر هستیم پدرم رحمت خدا رفته وخواهرم که مجردهست دارد حقوق پدری را میگیرد با اجازه رسمی مادرم الان سهام عدالت را گفته به شما نمیدم ایا میتواند