چگونه عدم پرداخت نفقه را ثابت کنیم؟

اثبات عدم پرداخت نفقه چگونه است؟ مقوله ازدواج و زندگی زناشویی، ابعاد حقوقی مختلفی را نیز به همراه دارد.

یکی از جنبه‌های حقوقی که در زندگی زناشویی مطرح می‌شود، دعاوی نفقه است.

خیلی اوقات پیش می‌آید که مرد به همسرش نفقه‌ای پرداخت نمی‌کند یا اگر هم پرداخت می‌کند به صورت نامنظم می‌باشد.

همین موضوع می‌تواند منجر به سرد شدن تدریجی روابط عاطفی طرفین شود و حتی در بسیاری از موارد زوجه به علت مزبور از طریق دادگاه اقدام به طلاق می‌نماید.

اما زوجه باید بتواند این موضوع را که دعاوی خانواده به شمار می‌آید در دادگاه اثبات کند.

در این مطلب قصد داریم چگونگی اثبات عدم پرداخت نفقه را بررسی کنیم و برای وضوح بیشتر مبحث در ابتدا به بررسی این موضوع می‌پردازیم که نفقه چیست و شامل چه مواردی می‌شود.

مفهوم و تعریف حقوقی نفقه

پرداختن نفقه به زوجه تکلیفی است که به عهده زوج قرار گرفته است و به همین دلیل، وی موظف است کلیه مخارج و هزینه‌های زندگی زوجه را تامین کند.

البته در قبال پرداخت نفقه، زن موظف است که از همسر خود تمکین نماید.

نفقه در لغت به معنی هزینه و خرجی است.

مطابق قانون مدنی، پرداخت نفقه زن بر عهده شوهر است.

علت این موضوع آن است که در ایران انجام امور داخلی خانه بر عهده زن می‌باشد و این مردان هستند که وظیفه تأمین هزینه‌های زندگی خانواده را بر عهده دارند.

نفقه زوجه شامل چیست؟

قانون مدنی در خصوص اینکه نفقه زوجه شامل چیست ماده ۱۱۰۷ را در نظر گرفته است که طبق آن نفقه زوجه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسكن، البسه، نان، اثاث منزل، هزینه‌های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض.

منظور از نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن این است که مرد موظف است همه نیازهای زن را بر اساس عرف جامعه بر طرف کند.

به علاوه، در صورتی که زن به مواردی احتیاج داشته باشد که خارج از عرف است اما متناسب با شأن او می‌باشد، باز هم مرد موظف به تأمین این موارد خواهد بود.

برای مثال اگر زن از خانواده‌ای است که عادت به خادم داشته‌اند‌، شوهر باید برای زوجه خادم بگیرد.

آنچه از این ماده مستفاد می‌شود این است که ملاک پرداخت نفقه و میزان آن بسته به وضعیت مالی زوج نیست.

آنچه برای تعیین میزان نفقه ملاک است، نیازهای متعارف و متناسب زوجه می‌باشد که بایستی توسط زوج تأمین گردد.

البته این مطلب صرفا متن قانون است ولی در عمل قاضی در تعیین میزان نفقه، وضعیت مالی مرد را هم در نظر می‌گیرد.

نکته مهم این است که اگرچه در ماده ذکر شده، مواردی از نیازهای زن برشمرده شده است؛ اما این موارد انحصاری نیستند.

در واقع این ماده نفقه زوجه را شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن دانسته است و ماده مزبور، مواردی را از باب تمثیل اشاره کرده است.

نفقه زوجه در عقد دائم و موقت

بر اساس ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی در عقد دائم نفقه زن بر عهده شوهر است.

همانطور که از این ماده بر می‌آید، این ماده تنها نفقه زوجه در عقد دائم را پیش بینی کرده و حکمی در خصوص الزام به پرداخت نفقه در عقد موقت پیش بینی نشده است.

به علاوه اینکه بر اساس ماده ۱۱۱۳ قانون مدنی، در عقد موقت زن حق نفقه ندارد؛ مگر اینکه شرط شده باشد.

یا آنکه عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.

یعنی در عقد موقت، اصل عدم پرداخت نفقه است

مگر اینکه زن و شوهر پرداخت نفقه در عقد موقت را مورد توافق قرار دهند.

یا در صورتی که آن را مورد توافق قرار نداده باشند، از شرایط و عرف جامعه اینگونه برداشت شود. هر چند پرداخت نفقه در عقد موقت در قانون پیش بینی نشده و مورد توافق طرفین نیز قرار نگرفته است.

با این وجود مرد موظف به پرداخت نفقه در عقد موقت می‌باشد؛ مانند زمانی که زن به عنوان همسر موقت، مدتی طولانی در منزل مرد زندگی می‌کند.

در قانون تنها شرطی که برای تعلق نفقه به زوجه در عقد دائم در نظر گرفته شده این است که زن از شوهر خود تمکین کند.

عدم تمکین زن به مرد اجازه عدم پرداخت نفقه را می‌دهد.

همچنین در صورتی که در عقد موقت نیز نفقه به زن پرداخت شود، زن موظف به تمکین است.

اثبات عدم پرداخت نفقه

با توجه به احکام مرتبط با این موضوع گاهی اوقات اثبات عدم پرداخت نفقه گذشته بر عهده زوجه می‌باشد.

به عنوان مثال ممکن است مرد با ارائه فیش‌های واریزی ادعای پرداخت نفقه نماید که در این صورت اثبات عدم پرداخت نفقه بر عهده زن می‌باشد.

در چنین مواردی زن می‌تواند با ارائه مدرک اثبات نماید که مرد تنها بدهی خود را پرداخت نموده و این واریزی‌ها به دلیل نفقه نبوده است.

روش‌های اثبات عدم پرداخت نفقه

اثبات عدم پرداخت نفقه نیز مانند اثبات پرداخت آن به روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد.

• اقرار.
• سند.
• شهادت یا گواهی.
• سوگند یا قسم.
• اماره تحقیقات محلی، معاینه محل و نظریه کارشناس.

چگونه عدم پرداخت نفقه را ثابت کنیم؟

در خصوص عدم پرداخت نفقه موضوع اصلی و البته بسیار مهم چگونگی اثبات آن است.

دلایلی که برای عدم پرداخت نفقه به دادگاه ارائه می‌دهید می‌توانند نحوه اثبات آن را تعیین کنند.

به همین دلیل در ادامه با توجه به دلایلی که می‌توان در این خصوص در نظر گرفت نحوه اثبات آن را شرح می‌دهیم.

اقرار

اثبات عدم پرداخت نفقه معوقه می‌تواند با اقرار ناگهانی شخص مقابل به سادگی انجام بگیرد.

سند

سند ارائه شده به دادگاه بایستی دارای اعتبار قانونی باشد و عادی بودن یا رسمی بودنش هیچ تاثیری در نحوه اثبات عدم پرداخت نفقه گذشته ندارد.

البته باید در نظر داشته باشید که طرف مقابل می‌تواند اعتبار سند را زیر سوال ببرد.

شهادت یا گواهی

در دعاوی مطالبه نفقه معوقه به منظور اثبات آن باید دو نفر مرد شهادت دهند و یا یک مرد و دو زن شهادت خود را به دادگاه ارائه دهند.

البته امکان دارد در مواقعی که یک مرد و دو زن شهادت دهند نیاز به سوگند مدعی نیز باشد.

سوگند یا قسم

در این خصوص نباید علت دیگری برای مدعی وجود داشته باشد که در این صورت لازم است طرف مقابل نیز قسم بخورد و یا دوباره سوگند را به فرد مدعی رد نماید.

اماره

در مورد اماره باید اشاره کنیم که هر مورد متفاوت از دیگری است که لازم است از جانب دادگاه و طرف دعوی مورد توجه قرار بگیرد.

 البته توجه کنید که این روش ترتیب خاصی به جهت قضایی و قانونی ندارد.

مدارک لازم برای مطالبه نفقه

برای نحوه اثبات عدم پرداخت نفقه معوقه گذشته باید مدارک زیر را جمع آوری کنید و به دادگاه ارائه دهید.

• ابتدا باید فرم دادخواست مطالبه نفقه معوقه را تنظیم کنید.
• کارت ملی و شناسنامه خود را به همراه داشته باشید.
• باید سند ازدواج ثبت شده در دفاتر رسمی ازدواج یا رونوشت آن را ارائه دهید.
• در صورت داشتن وکیل ارائه وکالت نامه وی لازم است.
• هزینه لازم برای دادرسی را باید پرداخت نمایید.
• استشهاد شهود و یا مدارک دیگری که بتواند ادعای شما را اثبات کند نیز لازم است.

به منظور دریافت مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر در خصوص نحوه اثبات پرداخت نفقه یا مشکلات حقوقی عدم پرداخت آن می‌توانید با وکلای با تجربه موسسه دادفروز در ارتباط باشید.