طرق وصول مبلغ مندرج در چک کداماند؟ در امور بانکی چک یکی از مهمترین اسناد تجاری میباشد که در معاملات منعقد شده میان مردم، از جمله تاجران و کسبه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
به همین دلیل نیز قانونگذار در مقام حمایت از این سند تجاری برآمده است.
همچنین در جهت افزایش اعتبار و جایگاه این سند تجاری قواعدی را وضع نموده است.
با این حال با توجه به دعاوی تجاری مطروحه گاهی اوقات در مورد چک با این مسئله مواجه میشویم که صادرکننده به موقع تعهدات خود را بابت پرداخت چک انجام نمیدهد.
دارنده چک مجبور است که مبادرت به برگشت زدن چک کند.
همچنین دارنده چک برگشتی میتواند از ۳ طریق مبادرت به وصول چک کند.
طرق وصول مبلغ مندرج در چک به شرح زیر هستند.
- وصول چک از طریق اداره ثبت.
- شیوه کیفری وصول چک.
- وصول چک از طریق دادگاه حقوقی.
باید بگوییم که هر کدام از طرق وصول مبلغ مندرج در چک دارای مزایا و معایب خاص به خود هستند که در ادامه به بررسی آنها خواهیم پرداخت.
فهرست مطالب
طرق وصول مبلغ مندرج در چک
وصول چک از طریق حقوقی مانند سایر دعاوی حقوقی میباشد.
برای پیگیری چک از طریق حقوقی دارنده چک باید با در دست داشتن گواهی عدم پرداخت چک به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کند.
سپس برگه دادخواستی را که از قبل در این خصوص تنظیم کرده به ثبت برساند تا دادخواست به شعبه دادگاه ارجاع شده و در آنجا پرونده تشکیل شود.
پس از تشکیل پرونده، جلسه دادرسی با تعیین وقت انجام خواهد شد.
دادگاه به ادله و اظهارات طرفین رسیدگی میکند.
در صورتی که دارنده چک را ذیحق تشخیص دهد رای را به نفع او صادر خواهد کرد.
این رای قابل تجدید نظرخواهی خواهد بود.
اگر در مقطع تجدید نظر رای قطعی صادر شود به طرفین ابلاغ خواهد شد.
حکم برای اجرا به دفتر اجرای احکام دادگاه ارجاع خواهد شد تا اجراییه در این خصوص صادر شود.
پس از صدور اجراییه محکوم باید در ظرف ۱۰ روز مبلغ مندرج در چک را بپردازد.
اگر این کار را نکرد، به درخواست دارنده چک اموال صادرکننده چک توقیف خواهد شد.
در صورتی که مالی از او یافت نشود میتوان تحت شرایطی از دادگاه خواست که او را تا زمان پرداخت بدهیاش بازداشت نماید.
باید بگوییم که در روش وصول چک از طریق حقوقی اگرچه زمان زیادی از دارنده چک گرفته خواهد شد اما دارنده چک میتواند خسارت تاخیر تادیه را نیز به همراه اصل مبلغ درج شده در چک از صادرکننده چک مطالبه کند.
این موضوع از جمله مزیتهای این روش است.
وصول چک از طریق اداره ثبت
برای وصول چک از طریق اداره ثبت دارنده چک باید به اداره ثبت اسناد محلی که بانک صادرکننده گواهی عدم پرداخت در آن قرار دارد مراجعه کند.
سپس تقاضای صدور اجراییه برای چک را نماید.
پس از صدور و ابلاغ اجراییه به صادرکننده چک، او ۱۰ روز مهلت دارد که نسبت به پرداخت مبلغ مندرج در چک مبادرت کند.
چنانچه در ظرف مدت ۱۰ روز این کار را انجام نداد به درخواست دارنده چک اموال صادرکننده چک توقیف خواهد شد.
از جمله مزایای این روش این است که سرعت بسیار زیادی دارد.
همچنین صادرکننده چک نمیتواند اموال خود را مخفی کند.
باید بگوییم که در این روش امکان بازداشت فرد صادرکننده وجود ندارد.
عیب بعدی این روش این است که برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه حتماً باید به دادگاه مراجعه نمود و نمیتوان آن را در این مرجع مطالبه کرد.
لازم به ذکر است که برای وصول چک از طریق اداره ثبت، دارنده چک باید اصل و کپی چک برگشتی به همراه گواهی عدم پرداخت آن و همچنین مدارک هویتی خود از قبیل کارت ملی را به اداره ثبت تحویل دهد.
دارندگان چک باید توجه داشته باشند که میبایست معادل ۵ درصد از وجه چک به عنوان هزینه اجراییه به اداره ثبت پرداخت شود.
چنانچه اموالی از بدهکار یافت نشود خود آنها باید این هزینه را پرداخت نمایند.
نحوه وصول چک از طریق کیفری
صدور چک بلامحل جرم بوده و میتوان علیه صادرکننده اعلام جرم کرد.
دارنده میتواند نسبت به شکایت از صادرکننده مبادرت کند.
با توجه به سنگینی مجازات، قانونگذار محدودیتهایی را نیز برای شکایت کیفری از چک برگشتی در نظر گرفته است.
برای مثال، دارنده چک باید از ظرف ۶ ماه از تاریخ صدور چک، چک را برگشت بزند و گواهی عدم پرداخت دریافت کند.
سپس در ظرف ۶ ماه دیگر باید به دادسرا مراجعه کرده و شکایت کیفری از چک برگشتی را ثبت کند.
در غیر این صورت امکان شکایت کیفری و وصول چک از طریق کیفری برای او وجود نخواهد داشت.
او میتواند از دو روش دیگر برای وصول چک خود استفاده کند.
دارندگان چک باید توجه داشته باشند که برگشت زدن چک ثبت نشده مطابق قوانین جدید امکانپذیر نیست.
حتماً باید طرح دعوای حقوقی در این زمینه صورت پذیرد.
برای وصول چک از طریق کیفری علاوه بر اینکه دارنده چک باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و شکواییهای را در این خصوص به ثبت برساند، لازم است که دارنده چک دادخواست مطالبه وجه مندرج در چک را نیز ثبت کند.
چرا که دادسرا فقط به جرم صدور چک بلامحل رسیدگی میکند.
مطالبه وجه نیازمند پر کردن فرم دادخواست است.
پس از اینکه شکواییه به ثبت رسید، تحقیقات مقدماتی در دادسرا آغاز میشود.
سپس قرار مقتضی توسط مقامات قضایی دادسرا صادر میشود و پرونده به دادگاه کیفری ارجاع میشود تا به جرم صادرکننده چک رسیدگی شود.
نتیجهگیری
چک یکی از مهمترین و پرکاربردترین اسناد تجاری در زندگی مردم میباشد.
به همین جهت مورد توجه خاص قانونگذار بوده و قانونگذار روشهای مختلفی را برای مطالبه چک در نظر گرفته است.
یکی از روشهای وصول چک، پیگیری چک از طریق دادگاه حقوقی میباشد.
بدین منظور دارنده چک میتواند در دادگاه حقوقی طرح دعوا کرده و ضمن مطالبه اصل مبلغ مندرج در چک، خسارت تاخیر تادیه آن را نیز دریافت کند.
راه دیگر وصول چک، پیگیری چک از طریق اداره ثبت میباشد که مستلزم درخواست صدور اجراییه ثبتی است.
این روش سرعت بسیار بالایی دارد و این موضوع از مزیتهای آن محسوب میشود.
امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه در این روش وجود ندارد.
برای مطالبه این خسارت باید حتماً به دادگاه حقوقی مراجعه کرد.
روش دیگر وصول چک، شکایت کیفری از صادرکننده چک میباشد تا از بابت جرم صدور چک بلامحل مورد تعقیب و کیفر قرار بگیرد.
البته دادگاه کیفری تنها به جرم صادرکننده چک رسیدگی میکند.
دارنده چک برای اینکه بتواند مبلغ مندرج در چک را نیز وصول نماید باید دادخواستی جداگانه تقدیم دادگاه کند.
در هر حال طرق وصول مبلغ مندرج در چه یکی از پیچیدهترین مسائل حقوقی مربوط به این سند تجاری میباشند.
بنابراین چنانچه در این زمینه نیازمند مشاوره حقوقی تخصصی هستید با تیم حقوقی دادفروز در ارتباط باشید.
سوالات متداول
- معایب وصول چک از طریق اداره ثبت چیست؟
وصول چک از طریق اداره ثبت مزیتهای زیادی دارد.
اما عدم امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه و بازداشت صادرکننده چک در صورت پیدا نشدن مالی از او از معایب این روش است.
- وصول چک از طریق حقوقی چگونه انجام میشود؟
برای وصول چک از طریق حقوقی دارنده چک باید به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه کند.
سپس دادخواست طرح دعوای حقوقی در این زمینه را به ثبت برساند.
- مهلت شکایت کیفری از چک چقدر است؟
دارنده چک باید در ظرف ۶ ماه از تاریخ صدور چک آن را برگشت بزند.
سپس در ظرف ۶ ماه از تاریخ برگشت زدن چک، مبادرت به طرح دعوای کیفری کند.
در غیر این صورت حق شکایت کیفری از او سلب میشود و او میتواند از روشهای دیگری مبادرت به وصول چک کند.


سلام
من ۵۰۰ میلیون تومان به صورت مضاربه به کسی پرداخت کردم که بابت ضمانت، یک چک به مبلغ ۱ میلیارد تومان به تاریخ ۱۴۰۲.۴.۱۰ دریافت کردم
حالا اون فرد به تعهداتش عمل نکرده.
با توجه به تاریخ و نوع چک، چطور پیگیری کنم؟
ممنون از شما
باسلام باغی از پدر بجا مانده وبه صورت قولنامه است که الان بین ۵ خواهر ومادرهست باید چه کرد
سلام سال ۹۶ چک دادم دست یه بنده خدا الان بعد ۶ سال برگشت زده /و الان ۴ ماه هست اقدام قانونی هم نکرده فقط برگشت زده /راهنمایی میخواستم
سلام پدر من شناسنامه من برادرمو باهم عوض کرده یعنی سن برادر بزرگترم داخل شناسنامه منه از من هم داخل شناسنامه برادرمه میشه کاریش کرد خیلی به مشکل خوردم من لطفلا راهنمایم کنید مرسی
سلام و وقت بخیر ما بعد از فوت پدر اقدام کردیم و برگه ۱۹ و حصر وراثت و گرفتیم و مالیاتم پرداخت کردیم الان برگه ۱۹ دستمونه ، قدم بعدی چیه ؟
سلام من چک صیادی دارم از یه نفر ثبتش هم کردم تقریبا یه هفته ست برگشت زدم مبلغش بالاست
خواستم ببینم برای اینکه زودتر وصول بشه کدوم راه شکایت کنم ممنون میشم راهنمایی کنید