توقیف ملک در رهن بانک چگونه است؟ افراد در جامعه مکلف به پرداخت دیون مالی خود هستند و باید بدهیهای خود را به اشخاص طلبکار پرداخت نمایند.
معمولا در بسیاری از موارد طلبکاران برای وصول طلب خود و تضمین رسیدن به آن از بدهکار میخواهند که مالی را در رهن آنها بگذارد.
این امر به دلیل آن است که اگر بدهی از سوی بدهکار پرداخت نشد طلبکار بتواند با فروش مال مرهونه طلب خود را وصول نماید.
در بسیاری از موارد نیز رهنی از بدهکار دریافت نمیگردد.
طلبکار صرفاً اسناد طلب را نزد خودش نگه میدارد.
در چنین شرایطی اگر بدهکار مبادرت به پرداخت بدهی خودش نکند طلبکار مجبور است که به دادگستری رفته و بر علیه او اقامه دعوا کند.
سپس بعد از طی تشریفات بسیار طولانی موفق به اخذ حکم خلع ید و تخلیه ملک بر علیه بدهکار گردد.
پس از اینکه رای به نفع طلبکار صادر شد او باید به اجرای احکام دادگستری رفته و تقاضای صدور اجراییه را نماید.
بعد از صدور اجراییه اموال بدهکار توقیف خواهد شد و برای وصول طلب طلبکار به مزایده گذاشته خواهد شد.
با توجه به دعاوی ملک گاهی اوقات مشاهده میشود که مالی از بدهکار یافت نمیشود و تنها مالی که از او یافت میشود در رهن بانک میباشد.
در چنین شرایطی توقیف ملک در رهن بانک مطرح میشود.
این سوال وجود دارد که آیا اساساً توقیف ملک در رهن بانک ممکن است یا طلبکار باید به فکر راه دیگری برای وصول طلب خود باشد.
فهرست مطالب
توقیف ملک در رهن بانک چگونه است؟
اگر مال در رهن بانک باشد، بانک نسبت به آن مال حق عینی دارد و میتواند که طلب خود را از محل فروش آن مال وصول نماید.
این امر که دیگری بر علیه بدهکار حکم گرفته تاثیری بر این امر نمیگذارد.
چرا که حق عینی بانک نسبت به اموال رهنی مقدم بوده است.
همچنین اگر تاریخ طلب شخص دوم مقدم بر تاریخ طلب بانک که در اینجا مرتهن است باشد نیز امکان استیفای طلب طلبکار وجود ندارد.
چرا که بانک به عنوان مرتهن دارای حقی عینی نسبت به مال میباشد.
طلبکار صرفاً یک حق دینی دارد و صرفاً از شخص طلبکار است و مالی در گرو طلب او قرار نگرفته است.
نحوه توقیف مازاد ملک در رهن بانک
گفته شد که علیالقاعده نمیتوان مال مرهونه را به جهت طلب طلبکاری که مال به رهن او داده نشده است توقیف نمود.
به موجب موازین قانونی این امکان وجود دارد که مال به نسبت مازاد قیمت رهن توقیف گردد.
برای توضیح این موضوع مثالی میزنیم.
فرض کنید که ملکی در رهن بانک میباشد و ارزش ۱۰۰ میلیارد تومانی دارد.
شخص راهن نیز مبادرت به دریافت مبلغ ۲۰ میلیارد تومان وام از بانک کرده است.
او در حال حاضر به بانک ۲۰ میلیارد تومان بدهکار است.
همانطور که مشاهده میشود در چنین شرایطی ملکِ در رهن بانک ۸۰ میلیارد تومان بیشتر از بدهی بدهکار میارزد.
اگر طلبکار دیگری از بدهکار طلب داشته باشد و بر علیه او حکم بگیرد میتواند به نسبت آن ۸۰ میلیارد تومان مال مرهونه را توقیف کند و طلب خود را از آن وصول نماید.
بنابراین توقیف مال مرهونه با رعایت حقوق بانک ممکن است.
گاهی اوقات دیده میشود که بدهی بدهکار به بانک کم است.
همچنین مالی که در وثیقه بانک قرار داده ارزش بسیار بالایی دارد.
در چنین شرایطی گاهی طلبکاران مبادرت به پرداخت بدهی بدهکار به بانک میکنند تا مال مورد وثیقه آزاد شده و آنها بتوانند بخش بیشتری از بدهی خود را وصول نمایند.
به عنوان مثال فرض کنید که مالِ در رهن بانک ۱۰۰ میلیارد تومان ارزش دارد اما بدهی بدهکار به بانک مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان میباشد.
حال همین شخص بدهکار به شخص ثالثی مبلغ ۷۰ میلیارد تومان بدهکار است.
در چنین شرایطی طلبکار ثالث میآید و آن ۵۰۰ میلیون تومان را پرداخت میکند تا مال در وثیقه بانک آزاد شده و او بتواند طلب ۷۰ میلیارد تومانی خودش را به دست آورد.
توقیف مازاد مالی که سابقه توقیف دارد
همه مواردی که در بالا ذکر شد ممکن است که به صورت برعکس رخ دهد.
یعنی ممکن است که شخصی ابتدا برای آن ملک تامین خواسته گرفته باشد یا آن ملک به صورت ابتدایی در رهن او قرار گرفته باشد.
سپس بانک بخواهد که طلب خود را از آن مال استیفا نماید.
در این شرایط به آن بانک اجازه داده شده که بدهی شخص اول را بپردازد و خود به عنوان توقیفکننده مقدم قرار بگیرد و عملیات اجرایی نسبت به مال را آغاز نماید.
به موجب ماده ۵۵ قانون اجرای احکام مدنی در مورد مالی که وثیقه بوده یا در مقابل مطالباتی توقیف شده باشد.
- محکومله میتواند تمام دیون و خسارات قانونی را با حقوق دولت حسب مورد در صندوق ثبت یا دادگستری تودیع نموده و تقاضای توقیف مال و استیفای حقوق خود را از آن بنماید.
در این صورت وثیقه و توقیفهای سابق فک و مال بابت طلب او و مجموع وجوه تودیع شده بلافاصله توقیف میشود.
تشریفات توقیف ملک در رهن بانک
بسیاری از اوقات اموالی که در رهن بانک قرار میگیرد اموال غیرمنقول هستند.
در این صورت به موجب ماده ۱۱۱ قانون اجرای احکام مدنی مال غیرمنقول بعد از تنظیم صورت و ارزیابی حسب مورد موقتاً به مالک یا متصرف ملک تحویل میشود.
مشارالیه مکلف است ملک را همانطوری که طبق صورت تحویل گرفته تحویل دهد.
این ماده از جمله بدان معنا است که در توقیف مال غیرمنقول تا زمانی که مال به فروش نرود مال از ید متصرف آن خارج نمیشود.
چرا که توقیف مال به معنای توقیف منافع آن نمیباشد.
منافع مال دارای ارزش جداگانهای هستند که نمیتوان مالک را از آن محروم نمود.
نتیجهگیری
وفای به عهد و ایفای تعهدات مالی یکی از مهمترین ارزشهایی بوده که قانونگذار نیز در وضع مقررات به آن توجه ویژهای داشته است.
در کنار قانونگذار خود مردم نیز نسبت به وصول طلب خود اهتمام کافی دارند.
همچنین در بسیاری از موارد مبادرت به دریافت مالی به عنوان رهن به جهت تضمین دریافت بدهی خود میکنند.
لیکن گاهی اوقات مردم چنین تضمینی را از بدهکار دریافت نمیکنند.
پس از مراجعه به بدهکار با عدم پرداخت او روبهرو میشوند و مجبوراند که پس از طی کردن فرایندی در دادگستری حکم توقیف اموال او را اخذ کنند.
اخذ این حکم نیز کافی نبوده و گاهی دیده میشود که بدهکار تنها یک مال دارد و آن مال نیز در رهن بانک میباشد.
با توجه به اینکه مال مرهونه در رهن بانک قرار دارد اصولاً نمیتوان آن را توقیف نمود.
مگر اینکه ارزش آن مال بسیار بیشتر از بدهی بانک باشد.
در این صورت نسبت به مازاد میتوان اقدامات توقیفی را انجام داد.
مسائل حقوقی مربوط به توقیف ملک در رهن بانک یکی از سختترین و پیچیدهترین موضوعات حقوقی میباشند.
بنابراین چنانچه در این زمینه نیازمند مشاوره حقوقی تخصصی هستید با تیم حقوقی دادفروز در ارتباط باشید.
سوالات متداول
- توقیف ملک در رهن بانک امکان دارد؟
اصولاً نمیتوان ملکی را که در رهن بانک قرار دارد توقیف نمود.
چرا که بانک نسبت به آن مال حق عینی دارد و میتواند طلب خود را از آن مال وصول نماید.
- در چه صورت توقیف ملک در رهن بانک امکانپذیر است؟
اگر مالی که در رهن بانک قرار گرفته بسیار بیشتر از طلب بانک ارزش داشته باشد میتوان به نسبت مازاد آن، مال مرهونه را توقیف نمود.
- تشریفات توقیف مال غیرمنقول به چه صورت است؟
در توقیف مال غیرمنقول مال از دست متصرفآن خارج نمیشود و تا زمان برگزاری مزایده و فروش، مال در اختیار متصرف باقی میماند.
چرا که توقیف مال به معنای توقیف منافع آن نیست.
بدون دیدگاه